Əvvəl söz vardı və söz hər şey idi və hər şey sözlə yaradıldı...

Brüsseldə baş verən terror, əslində günümüzdə necə qlobal bəla ilə üz-üzə qaldığımızın və bu təhlükədən dünyanın heç bir yerində sığortalanmanın mümkünsüz olduğunun göstəricisi idi. Keçən ilə damğasını vurmuş Paris terroru kimi Brüsseldə baş verənlər də əslində kifayət qədər ciddi və eyni zamanda düzgün şərhini gözləyən mesajlarla zəngin oldu. Brüssel saldırısına ilk növbədə 3 suala cavab verməklə nəzər yetirməyə çalışacağıq:  1) Niyə Brüssel?; 2) Terror aksiyasının verdiyi mesajlar nədir?; 3) Bu hücumun Avropaya təsiri nə olacaq?

Türkiyədə istər fevral, istərsə də bu günlərdə baş verən terror aksiyasının başlıca hədəfi Türk milləti və Türkiyə dövlətidir. Baş verən terror aksiyasını Türkiyə dövlətinin son günlərdə apardığı antiterror əməliyyatlarına və eləcə də Yaxın Şərq siyasətinə adekvat reaksiya, cavab olaraq qiymətləndirə bilərik. Ard-arda Ankaranın hədəf seçilməsinin özü Türkiyəni bir dövlət olaraq təhdid etmək mesajıdır ki, bu da təbii ki, rəsmi Ankaranı müəyyən güzəştlərə və yumuşalmalara məcbur etmək xarakteri daşıyır. Bu terror aksiyasının təşkilində yalnız adı çəkilən etnik separatçı və sol-kommunist terror qruplarının deyil, eləcə də regionda maraqları olan və Türkiyə ilə hədəfləri üst-üstə düşməyən dövlətlərin marağı olduğunu söyləyə bilərik. 

Hazırda Suriyada tərəflərin atəşkəs barədə razılığa gəlməsi ilə bağlı intensiv danışıqların, hətta bu danışıqlardan əldə edilən razılaşmaların fonunda Suriyada baş verənlər, eləcə də Türkiyə-Rusiya arasında olan gərginliyin artan xətt üzrə inkişaf etməsi, münaqişənin miqyasının genişlənəcəyi narahatlığını yaradır. Hər iki ölkə bölgədə aktiv siyasi xətt yürütməsi və maraqların toqquşması, qarşıdurmanın sərhədlərinin genişlənəcəyi təsəvvürünü formalaşdırmaqdadır. Türkiyənin baş naziri Əhməd Davudoğlunun ukraynalı həmkarı Arseniy Yatsenyukla keçirdiyi mətbuat konfransında Rusiyanı ittiham etməsi və post-sovet məkanında bu gün üçün aktuallıq kəsb edən münaqişələrdə şimal ölkəsini səbəbkar olaraq göstərməsi, artıq proseslərin Yaxın Şərqlə və ya Suriya ilə məhdudlaşmayacağı qənaətini yaradır.

Bir sıra bayramlar var ki, onların tarixi və mənşəyini bildikdən sonra, qeyd edib-etməmək kimi bir sualı özünə verməli olursan. Dərinə getdikcə, araşdırdıqca görürsən ki, bu bayramın qeyd edilməyi nəinki düzgün deyil, hətta insanların öz tarixi keçmişi və milli kimliyinə də yaddır. Lakin yenə də, sanki bəhs edirmişsən kimi, qeyd etməyə davam edirsən, özünü sivil dünyanın müasir fərdi kimi göstərmək üçün. Amma anlamırsan ki, bu dünyanı vahid bir maket halına salmağı düşünənlərin bizə sırımaqda olduğu bu «bayramlar» əslində öz dərinliyində hansı gizlinləri saxlayır. Belə bayramlardan biri də gənclərimizin böyük sevinc hissi ilə son on illikdə qeyd etdiyi sevgililər günüdü.

Səudiyyəli şiə Ayətullah Nimr əl-Nimrin edamı ilə pik həddə çatan İran-Səudiyyə Ərəbistanı gərginliyi 2016-cı ilin Yaxın Şərqində nələr olacağını xəbər verən ilk işartı hesab oluna bilər. Yaxın Şərqin əyninə yenə də son dərəcə təhlükəli və eyni zamanda miqyası olduqca geniş olan qanlı məzhəbsəl qarşıdurma köynəyini geyindirməkdədirlər. Diqqət edin: Edam həyata keçirilən kimi İranın ərəb baharından sonra ətrafında formalaşdırmağa müvəffəq olduğu “şiə hilalı” hərəkətə keçdi: İraqda Müktəda əs-Sədr bütün şiələri etirazlara səslədi, Bəhreyndə kütləvi şiə etirazları başladı, Livan "Hizbullah"ı baş verənlərə sərt reaksiya bildirdi, Yəməndə husilərlə qarşıdurma yenidən start götürdü... 

Noyabrın 13-ündən 14-nə keçən gecə əslində bütün Qərb üçün sözün həqiqi mənasında qorxulu “cümə günü ayın 13”-ü oldu. Məsuliyyəti İŞİD-in öz üzərinə götürdüyü və 200-ə yaxın can alan bu qanlı terror hadisəsi heç şübhəsiz ki, pislənməlidir. Amma üç məqam öz-özlüyündə ciddi olaraq düşünməyə vadar edən və cavab verməkdə bir qədər çətinlik yaradan suallar ortaya qoyur. 

Noyabrın 1-də keçirilən seçkilər AKP-ni yenidən təkbaşına iqtidar etdi. Xatırlayırsınızsa, iyun seçkilərindən bir gün sonar – iyunun 8-də təqdim etdiyimiz təhlildə Türkiyənin koalisiya ssenariləri baş tutmayacağı təqdirdə təkrar seçkilərə gedəcəyi halda AKP-nin təkbaşına iqtidar olacağını bildirmişdik (yazının linki: http://ziferoglu.blogspot.com/2015/06/seckidn-sonrak-yeni-turkiy.html#more ). Əslində baş verənlər ona doğru gedirdi. Amma noyabr seçkisinin maraqlı nəticəsi həm də HDP-nin baraj altında qalmayaraq 10 faizlik həddi keçməsi oldu. Yəni, əsində bütün pronozlara rəğmən “AKP-nin təkbaşına iqtidar olması HDP-nin baraj altında qalması deməkdir”,- düsturu bu dəfə özünü doğrultmadı. Türk seçməni Böyük Millət Məclisində 3 deyil, 4 partiya görmək istədiyini ortaya qoymuş oldu.