Ana içeriğe atla

Yayda "Türk baharı" istəyənlər...


Türkiyədə son beş gündə yaşananlar bütün dünyanın diqqət mərkəzində. “Guardian” artıq yaşananlara bir ad belə təqdim etdi: “Türk baharı”...
“New York Times” isə hətta daha irəli gedərək “Taksim”lə Misirdəki “Tahrir” meydanını müqayisə edir...
Və bütün bunlar Suriya çıxmazının davam etdiyi, sonu hələ də dövlət maraqları baxımından hansı nəticələr verə biləcəyi ciddi şübhələrə yol açan “kürd açılımı” və seçkilərin astanasında baş verir...
Kommunist və sol təmayüllü qüvvələr üçün bir simvolik məna daşıyan Taksimdə, Türkiyə bəlkə də yeni bir daxili qarşıdurmaya doğru sürüklənməkdədir. Artıq hadisələr sadəcə “Gezi Parkı” və ağac məsələsini aşaraq, siyasi və ideoloji bir boyut almağa doğru istiqamət götürüb... Və bu istiqamətə Qərb “Türk baharı” adı verir...
Türkiyə cümhuriyyət qurulduqdan sonra çox ixtilallar yaşayıb. Bunların ilki 1960-cı ildə oldu. Bayar-Menderes cütlüyünün liderliyi ilə 10 il təkbaşına iqtidar olan Demokrat Parti 1960-cı ilin mayında hərbçilərin alt qadəmədəki təşkilatlanma nəticəsində qurduqları Milli Birlik Konseyi tərəfindən devrildilər. Bayar uzun müddət həbsdə qaldı. Menderes və daha bir neçə nəfər isə dar ağacından asıldılar...
Bu çevrilişi niyə xatırlatdım indi?
O olaylar da meydanlarda başlamışdı. Bir iç savaş halına gəlmişdi ölkə az qala... 10 ildir ki, hakimiyyətdə az qala bir partiyanın diktaturasını yaratmış olan iqtidara qarşı...
Nəticədə dəmir iradə və Atatürk ilkələrinə sadiqliyin ən barışmaz simqəsi olan silahlı güclər son sözlərini dedilər! Bəs indi?
İndi ordu daxildən yıpranmış bir durumda...
Qondarma “Ərgənəkon”, “Balyoz” və daha neçə belə əməliyyatlarla orduda nüfuzu olan, hər zaman dövlət maraqlarından çıxış edən və ilkələrə sadiqliyi heç bir şübhə doğurmayan hərbçilər müxtəlif ittihamlarla həbs edildilər. Yəni, bir qarşıdurma olacağı təqdirdə hamıya yerinə göstərə biləcək bir güc aradan qadırılmış durumda... Təəssüf ki....
İşin ən maraqlı tərəfi, qərb mediasının sanki bir himə bənd imiş kimi, “ərəb baharı”nda olduğu kimi bir ağızdan inqilab təbili çalmasıdır. “Guardian”la yanaşı, Reuters, BBC, CNN başda olmaqla bir sıra xəbər agentlikləri və kanalları Taksim Gəzi Parkında yaşananları bir az da şişirdilmiş formada az qala dəqiqə-dəqiqə “həyəcanla” dünyaya təqdim etmələridir. Son günlər qərbi Avropa ölkələrində də belə ixtişaşlar baş qaldırırdı. Amma adlarını yuxarıda sadaladığım media divləri, nədənsə, məsələn “İngiltərədə Avropa baharı” və ya “İspaniyada Avropa baharının rüzgarları əsir” deyə xəbərlər təqdim etmirdilər...
Maraqlıdır...
Birmənalı şəkildə demək lazımdır ki, bu gün Türkiyədə bir qarşıdurma təhlükəsi yaranırsa, onun ən birinci səsəbi mövcud AKP iqtidarı və bəzi müxalif solçu qüvvələrdir. Lakin bütün bu olanların pərdəarxasında duran “dirijorlar”a da diqqət edilməlidir. Məhz onların “sehirli çubuğunun” təsiri ilə dünyanın aparıcı media orqanları “Türk baharı” rüzgarının əsdiyini car çəkməkdədirlər. Taksim xarici müxbir və “müxbir”lərlə doludur...
Beynəlxalq İnsan Hüquqları Təşkilatları sürətlə olanlara kəskin reaksiya verməkdələr. Bəzi beynəlxalq vəqflərin nümayəndələri isə hətta meydandalar. Və ən maraqlısı nədir? Əcəba, 16 gün öncə Hatay Reyhanlıda mövcud iqtidarın da müəyyən mənada dətək verdyi qüvvələr tərəfindən törədilən terror nəticəsində baş vermiş qətliama niyə bu qədər səs çıxmadı? Halbuki, 50-dən artıq ölən, yüzlərlə yaralı var idi... Harada idi insan hüquqlarının müdafiəçiləri?
Məhz bu pərdəarxasında duran güclərin sayəsində sözdə Atatürk ilkələrinə sadiq olduqlarını bildirən bəzi müxaliflər, bu ilkələrə qarşı çıxan və Türkiyəni bölməyi qarşısına hədəf qoyan bölücülərlə (BDPKK) yan-yanadır...
Bu gün kürd baharını başlada bilməyənlərin bir “türk baharı” sevdasına düşdükləri ortadadır...
Yaşıllar Partiyasının liderinin CNN-ə verdiyi mesajda “Bu ayaqlanma yaşanan basqı və yasaqlara qarşı bir etirazdır. Ərəb baharı kimi Türk baharı da gələcəkdir”, - deməsi, heçdə problemin bir ağacla bağlı olmadığını ortaya qoyan ən bariz gerçəkdir. AKP illərdir ki, yürütdüyü yanlış daxili və xarixi siyasət kursu ilə sadəcə bu günki problemin əsirinə çevrilməkdə... Olan Türkiyəyə və türk xalqına olmaqda...

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Sevr və Lozandan başlanan erməni yalanı

Amerika Birləşmiş Ştatları senatının qondarma erməni soyqırımınının tanınması ilə bağlı qətnaməni qəbul etməsi, bunun fonunda tez-tez Türkiyəyə qarşı yeni iqtisadi və hətta siyasi sanksiyaların qəbul edilməsi ilə bağlı təhdidlərin dilə gətirilməsi gələn ilin qardaş ölkə üçün o qədər də sakit keçməyəciyinin ilkin işartılarıdır. Ümumiyyətlə təkcə 2020-ci il deyil, yaxın 4-5 il Türkiyə üçün böyük sınaq müddəti olacaq, - desək, yanılmarıq. Və burada ən vacib, önəmli tərəfin Amerika olacağı da artıq məlum məsələdir. Bunun isə Lozandan, hətta Sevrdən başlanan bir əsrlik uzun bir yolu var. 
Amma bu məsələni aydınlaşdırmadan əvvəl məhz adlarını yuxarıda qeyd etdiyimiz şəhərlərin isimləri ilə tarixə keçən və nəticə etibarı ilə bugünki Türkiyə Cümhuriyyətinin elanı ilə nəticələnən Sevr və Lozan müqavilələri ilə bağlı məsələlərə retrospektiv-təhlili baxış sərgiləmək lazımdır. 
Ümumiyyətlə, diqqət etmisinizsə, 1923-cü ildə imzalanmış Lozan anlaşması ətrafında son illərdə ciddi fikir polemikaları…

Azərbaycan və Türk tarixinin gizlin qüvvəsi: ƏXİLİK - araşdırma

Türk Fütüvvət təşkilatı – Əxilik - Müslüman Türk Millətinin sosial-mədəni və sosial-iqtisadi həyatının şəkillənməsində, türk-islam vəhdəti ilə milli kimliyinin formalaşmasında son dərəcə əhəmiyyətli rol oynamış bir təşkilatın adıdır. Anadolu səlcuqlularının hakimiyyəti zamanı dövrün sosial-mədəni və sosial-iqtisadi şərtləri altında formalaşmışdır. Həqiqi məna və dərin anlamını mütəsəvviflərin (sufilərin) təsiri altında qazanan fütüvvətçiliklə qədim Türk mədəniyyəti dəyərlərinin sintezi, təşkilatın xarakterinin şəkillənməsində təsirli olub. Təqribən 500 il bu təşkilat Türk millətinin Ön Asiya və qismən də Yaxın Şərqdə sosial, iqtisadi, dini, əxlaqi, mədəni və siyasi həyatında vacib funksiyaları yerinə yetirib.

Kissencer əslində nə demək istədi...

Henri Kissencerin məlum son açıqlamasına, heç şübhəsiz ki bir çoxları münasibət bildirəcək. Bu fikiləri, nə zamansa ABŞ diplomatiyasının təməl daşlarından biri olan yaşlı və təcrübəli, ən əsası da məlumatlı birisinin öngörüləri və ya hazırlanmış ssenarinin bəzi detallarını ortaya qoymaqla, gələcəkdə baş verənlərə dünya ictimaiyyətini hazırlamaq istəyi kimi qəbul edənlərdən tutmuş, sadəcə yaşlı birisinin öz arzularını gerçəklik kimi təqdim etməyə cəhd göstərməsinə qədər müxtəlif yanaşmalara şahid ola biləcəyik.
Lakin istənilən halda deyilənlərə diqqət etmək gərəkir. Ən azından ona görə ki, bu tezislər, post-pandemiya dönəmində Yaxın Şərqdə nələrin baş verəcəyi ilə bağlı ciddi ipucları verməkdədir.