Ana içeriğe atla

Erməni terrorunun 17 ismi

Erməni terrorizmi hələ 19-cu əsrdən başlayaraq beynəlxalq terrorun tərkib hissəsinə çevrilib. Bununla əlaqədar olaraq 1885-ci ildə ilk erməni terror təşkilatı – “Armenakan” yaradılmış, daha beş il sonra “Hnçaq” və “Daşnaksütyun” bu sıraya qoşulmuşdur. Yaradılan terror təşkilatlarının başlıca məqsədi qədim türk yurdlarının hesabına xəyali “Böyük Ermənistan” qurmaq və bu ərazilərdə yaşayan yerli türklərə qarşı soyqırım həyata keçirmək idi. 

Məhz həmin dövrdən başlayaraq ermənilərin terror şəbəkəsi erməni qriqoryan kilsəsinin və Çar Rusiyasının da aktiv dəstəyi ilə şəbəkələşərək Azərbaycan və Türkiyənin Anadolu vilayətlərində yerli türk əhaliyə qarşı müxtəlif səpkidə terror aksiyaları həyata keçirməyə başladırlar. Müəyyən qədər qərbin imperialist qüvvələri tərəfindən dəstəklənən bu qruplaşmalar, Osmanlı ərazilərində ixtişaşlar törədərək birinci dünya müharibəsi illərində sözün həqiqi mənasında türk dövlətini arxadan vurmaqla, imperiyanın zəifləməsi və dağılması üçün ciddi fəaliyyətdə oldular (Maraqlananlar bu barədə qələmə aldığım “Gizli təşkilatlar-erməni işbirliyi: osmanlıda erməni qiyamı” araşdırma məqaləmlə tanış ola bilərlər). 

Aşağıda son 100 ildə aktiv şəkildə fəaliyyət göstərərək bölgədə etnik türklərə qarşı terror fəaliyyəti göstərmiş erməni terror təşkilatlarının siyahısını təqdim edirik: 

1. “Armenakan” Partiyası: 1885-ci ildə yaradıldı. İran və Car Rusiyası ərazilərində məskunlaşmış ermənilərlə sıx əməkdaşlıq edirdi. Türkiyənin Van, Muş, Bitlis və Trabzon bölgələrində etnik türklərə və kürdlərə qarşı terror və silahlə basqınlar həyata keçirirdi. 

2. “Hnçak” Partiyası: Jenevada 1887-ci ildə yaradılıb. Əsas hədəfləri Türkiyənin Anadolu bölgəsi və “İran Ermənistanı” və “Rusiya Ermənistanı” adlandırdıqları bölgələrin hesabəna “Böyük Ermənistan” yaratmaq olub. Partiyanın proqramının 4-cü maddəsində yazılır: “Qarşıya qoyulan hədəflərə çatmaq üçün, təbliğat, təşviqat, teror və dağıdıcı təşkilatın yaradılması üsulu seçilməlidir”. Bu təşkilat fəaliyyətini əsasən Anadolu, Azərbaycan və Güney Azərbaycan ərazilərində yerli türklərə qarşı teror və silahlı hücumlar təşkil etmək üzərində qururdu. 

3. “Daşnaksütyun” Partiyası: 1890-cı ildə Tiflidə yaradılıb. Əsas hədəfi Azərbaycanın Qarabağ və Naxçıvan qəzalarında və Anadolu torpaqlarında Ermənistan dövləti qurmaq olub. 1892-ci ildə Partiyanın Tiflisdə keçirilən ilk qurultayında türk əhaliyə qarşı silahlı hücumların təşkil edilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilmişdir. Bu qurultaydan sonra partiya tərəfindən “Hər yerdə və hər fürsətdə türkü öldür, - şüarına əməl etməyən hər erməni satqınından qisas al və öldür” qərarı qəbul edildi. Daşnaklar tərəfindən yaradılmış bir neçə terror qruplaşmaları var: 1973-cü ildə yaradılmış və 1980-82-ci illərdə Danimarka, Avstriya və Portuqaliyada türk diplomatlarını qətl edən “Erməni soyqırımı qisasçıları”; Gizli terror qruplaşması “DRO” və onun uzantıları “Dro-8”, “Dro-88”, “Dro-888” və “Dro-8888”. 
4. “Azadlıq uğrunda gizli erməni ordusu” (ASOA): 1975-ci ildə Beyrutda yaradılıb. Mənzil qərargahı Dəməşqdə yerləşir. Fələstin bazalarında xüsusi təlim görmüş yüzlərlə nümayəndəsi var idi. Fəaliyyətinin ilk 6 ilində 19 türk diplomatının Avropanın müxtəlif ölkələrində terror yolu ilə şəhid edilməsi bu təşkilatın adı ilə bağlıdır. 

5. “Ermənistanın azadlığı uğrunda gizli erməni ordusu” (ASALA): 1975-ci ildə yaradılmış bu terror təşkilatının qərargahı Beyrutda, təlim-məşq bazaları Suriya ərazisində yerləşir. Təşkilatın hədəfi Türkiyənin şərq əyalətlərində, İranın şimalında, Azərbaycanın Qarabağ və Naxçıvan bölgələrində “Böyük Ermənistan” yaratmaqdır. ASALA Türkiyə və Azərbaycan vətəndaşlarına qarşı çoxsaylı terror aktları həyata keçirib. “Əbu Nidal” (Fələstin), “Qara sentyabr” (Fələstin) terror təşkilatları ilə sıx əməkdaşlığında əsas kilid isim Akop Akopyan adlı erməni olub. 1980-ci ildə Afinada türk diplomatının qətli ilə bağlı məsuliyyəti öz üzərinə götürən Akopyan 1 avqust 1980-ci il tarixli “Nyu York Tayms” qəzetinə müsahibəsində bildirirdi: “Bizim düşmənimiz Türkiyə, NATO və bizimlə əməkdaşlıq etməyən ermənilərdir”. 1980-ci ilin aprel ayında ASALA Türkiyəyə qarşı çoxsaylı terror aksiyaları həyata keçirən digər təşkilat PKK (Kürd Fəhlə Partiyası) ilə birgə fəaliyyətin koordinasiyası və müştərək terror aksiyalarının həyata keçirilməsi ilə bağlı razılaşma əldə edir. 80-ci illərin ortalarına doğru Türkiyə Milli İstihbarat Təşkilatı və Avropada olan Türk milliyyətçilərinin səyi ilə təşkilata ciddi zərbələr endirildikdən sonra, ASALA-nın sıralarında olan erməni terrorçular kütləvi şəkildə PKK sıralarına qoşulurlar. 1993-cü il 28 apreldə Beyrutda “Bakı-Tbilisi-Ceyhan” neft boru xətti layihəsinin həyata keçirilməsinə qarşı mübarizə aparacaqlarını bəyan edirlər. 

6. “Qeqaron”: ASALA tərəfindən 2001-ci ildə yaradılmış terror təşkilatıdır. Hədəfləri türk kökənli diplomat, siyasətçi və iş adamlarına qarşı Cənubi Qafqaz və Orta Asiya ərazilərində terror aksiyaları həyata keçirməkdir. 

7. “Azadlıq uğrunda erməni hərəkatı” (AOD): 1991-ci ildə Fransada təsis edilib. Terror fəaliyyətini ASALA ilə sıx əməkdaşlıq şəklində həyata keçirir. 

8. “Erməni qurtuluş cəbhəsi”: 1979-cu ildə yaradılıb, ASALA-nın tərkibində hesab edilir. Türkiyə və Azərbaycana qarşı terrorçuların hazırlanması ilə məşğul olur. 

9. “Orli Qrupu”: Fransada yaşayan erməni gənclər tərəfindən yaradılıb. 1987-ci ilədək dünyanın müxtəlif ölkələrinin aeroportlarında 10-dan yuxarı terror aksiyası həyata keçirib. 

10. “Erməni genosidinin ədalət kommandosu”: 1972-ci ildə “Daşnaksyutun”un Vyanada keçirilən qurultayında təsis edilib. Təşkilatın məqsədi erməni əsilli livanlı gəncləri müxtəlif erməni terror təşkilatlarının sıralarına cəlb etmək, Azərbaycan və Türkiyə vətəndaşlarına qarşı terror aksiyaları həyata keçirməkdir. 

11. “Erməni Birliyi”: 1988-ci ildə Moskvada yaradılıb. ASALA ilə sıx əməkdaşlıq edir, postsovet məkanında terrorçuları saxta sənədlərlə təmin edir. Dağlıq Qarabağ ərazisinə silah və muzdluların təminatı işinə nəzarət edir. 

12. “Demokratik cəbhə”: ABŞ, Kanada, Qərbi Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərir. Erməni diasporasının dəstəklədiyi əsas təşkilatlardandır. Hədəfi Türkiyənin bir dövlət olaraq dağılması və məhvidir. 

13. “Gənc ermənilər ittifaqı”: 1990-cı ildə Fransada yaradılıb. Türk diplomatlarının oğurlanması və öldürülməsinə görə məsuliyyət daşıyır. 

14. “9 iyun qrupu”: 1991-ci ildə İsveçdə yaradılıb. 80-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq türk diplomatlarına və Avropa aeroportlarında törətdikləri terror aksiyalarına görə həbsdə yatan erməni terrorçularının qaçırılmasına cəhdlər etməklə tanınır. 

15. “İsveç qrupu”: Avropa fəaliyyət göstərir və Fransada, İtaliyada, Yunanıstanda həyata keçirilən 4 terror aksiyasına görə məsuliyyət daşıyır. 

16. “İntihar eskadronu”: 1981-ci ildə Fransada yaradılıb. Həmin il Türkiyənin Fransada yerləşən səfirliyini ələ keçirmək məqsədi ilə silahlı hücum təşkil edib. Nəticədə təşkilatın 4 üzvü, o cümlədən rəhbəri Yan Kaşkayan həbs edilib. 

17. “Apostol”: “Ermənistanın müdafiə ittifaqı” tərəfindən 2001-ci ilin 29 aprelində təsis edilib. Əsasən Livan, Suriya və Ermənistan vətəndaşlarını öz sıralarında birləşdirir. Təşkilatın əsas hədəfi Türkiyə və Azərbaycan ərazilərində terror aksiyaları həyata keçirməkdir.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Sevr və Lozandan başlanan erməni yalanı

Amerika Birləşmiş Ştatları senatının qondarma erməni soyqırımınının tanınması ilə bağlı qətnaməni qəbul etməsi, bunun fonunda tez-tez Türkiyəyə qarşı yeni iqtisadi və hətta siyasi sanksiyaların qəbul edilməsi ilə bağlı təhdidlərin dilə gətirilməsi gələn ilin qardaş ölkə üçün o qədər də sakit keçməyəciyinin ilkin işartılarıdır. Ümumiyyətlə təkcə 2020-ci il deyil, yaxın 4-5 il Türkiyə üçün böyük sınaq müddəti olacaq, - desək, yanılmarıq. Və burada ən vacib, önəmli tərəfin Amerika olacağı da artıq məlum məsələdir. Bunun isə Lozandan, hətta Sevrdən başlanan bir əsrlik uzun bir yolu var. 
Amma bu məsələni aydınlaşdırmadan əvvəl məhz adlarını yuxarıda qeyd etdiyimiz şəhərlərin isimləri ilə tarixə keçən və nəticə etibarı ilə bugünki Türkiyə Cümhuriyyətinin elanı ilə nəticələnən Sevr və Lozan müqavilələri ilə bağlı məsələlərə retrospektiv-təhlili baxış sərgiləmək lazımdır. 
Ümumiyyətlə, diqqət etmisinizsə, 1923-cü ildə imzalanmış Lozan anlaşması ətrafında son illərdə ciddi fikir polemikaları…

Azərbaycan və Türk tarixinin gizlin qüvvəsi: ƏXİLİK - araşdırma

Türk Fütüvvət təşkilatı – Əxilik - Müslüman Türk Millətinin sosial-mədəni və sosial-iqtisadi həyatının şəkillənməsində, türk-islam vəhdəti ilə milli kimliyinin formalaşmasında son dərəcə əhəmiyyətli rol oynamış bir təşkilatın adıdır. Anadolu səlcuqlularının hakimiyyəti zamanı dövrün sosial-mədəni və sosial-iqtisadi şərtləri altında formalaşmışdır. Həqiqi məna və dərin anlamını mütəsəvviflərin (sufilərin) təsiri altında qazanan fütüvvətçiliklə qədim Türk mədəniyyəti dəyərlərinin sintezi, təşkilatın xarakterinin şəkillənməsində təsirli olub. Təqribən 500 il bu təşkilat Türk millətinin Ön Asiya və qismən də Yaxın Şərqdə sosial, iqtisadi, dini, əxlaqi, mədəni və siyasi həyatında vacib funksiyaları yerinə yetirib.

Kissencer əslində nə demək istədi...

Henri Kissencerin məlum son açıqlamasına, heç şübhəsiz ki bir çoxları münasibət bildirəcək. Bu fikiləri, nə zamansa ABŞ diplomatiyasının təməl daşlarından biri olan yaşlı və təcrübəli, ən əsası da məlumatlı birisinin öngörüləri və ya hazırlanmış ssenarinin bəzi detallarını ortaya qoymaqla, gələcəkdə baş verənlərə dünya ictimaiyyətini hazırlamaq istəyi kimi qəbul edənlərdən tutmuş, sadəcə yaşlı birisinin öz arzularını gerçəklik kimi təqdim etməyə cəhd göstərməsinə qədər müxtəlif yanaşmalara şahid ola biləcəyik.
Lakin istənilən halda deyilənlərə diqqət etmək gərəkir. Ən azından ona görə ki, bu tezislər, post-pandemiya dönəmində Yaxın Şərqdə nələrin baş verəcəyi ilə bağlı ciddi ipucları verməkdədir.