Ana içeriğe atla

Türkiyəyə terorla təzyiq

Türkiyədə ard-arda baş verən teror hadisələri şübhəsiz ki, qardaş ölkənin daxilində baş verənlər, eyni zamanda Suriya ətrafında gedən proseslərlə bağlıdır. Yani burada daxili faktorlar rol aldığı kimi (FETÖ-ya qarşı mübarizə) olduğu kimi, xarici faktorlar da var (Türkiyənin Surya ilə bağlı Rusiya və İranla əldə etdiyi son razılaşmalar). Hazirda bildiyiniz kimi, PYD/YPG qüvvələrinin Suriyadan Türkiyə sərhədlərinə doğru irəliləməsi məsələsi də ciddi narahatçılıq doğurur və düşünmək olar ki, daxildəki bölücü qruplaşmalar da fəaliyyətlərini aktivləşdirməklə həmin prosesə dəstək sağlamış olurlar.
15 iyul çevriliş cəhdi ilə əlaqədar rəsmi Ankara, ABŞ-a qarşi muəyyən ittihamlar irəli sürmuşdü. Bu, eləcə də Rusiya ilə son yaxinlaşmalara İncirlik bazasi ilə bağlı Türkiyənin təhdidlərini də əlavə etsək, belə nəticə çıxartmaq olar ki, ABŞ hərbi gücünün müəyyən hissəsini bölgənin başqa nöqtələrinə köçürməli olacaq və İraqdaki kürd bölgəsi də onlardan biri və hətta “kürd zolağı”nın tamamlanacağı təqdirdə Aralıq danizinə çıxışı baxımından ən vacibidir. Bu isə özlüyündə Vaşinqtonun da bölücü qruplaşmalara müəyyən dəstəyini təmin edə bilər. 
Qərbi,əsasən də Amerikanı bölücü kürd qruplaşmalarına dəstək verməyə vadar edən başqa ciddi məqam da, Türkiyənin xarici siyasətində son günlərdə əldə edilən vacib razılaşmalar, daha dəqiq ifadə etsək, Rusiya və İranla Suriya problemi ilə bağlı müəyyən razılıqlara gəlinməsi ilə əlaqədardır. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, Suriya məsələsi ilə bağlı Moskva ilə fəaliyyətini tam uzlaşdırmağa müvəffəq olan Tehranın, elə bir neçə gün əvvəl Həmədandan müxaliflərə növbəti dəfə hava zərbələri endirmək üçün rus təyyarələrinə yaşıl işıq yandırması, Qərbi olduqca narahat edir. Və belə bir zamanda Ankaranın əks tərəflə razlaşmaya yaxın olması, heç şübhəsiz ki, Türkiyəyə təqzyiq rıçaqlarını işə salmaqla nəticələnəcəkdi ki, hazırda baş verən teror olayları buna əyani sübutdur. 
Başqa bir maraqlı məqam, təqribən 4 gün əvvəl Bərzaninin rəhbərliyi altında peşmərgə güclərinin IŞİD-ə qarşi genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamalarıdır. Hədəf- Mosulu nəzarət altına almaqdır. Hazırki proseslər onu deməyə əsas verir ki, regionda marağı olan güclər "Kürdüstan zolaği" adlanan ərazinin İraqla Suriya hissələrini birləşdirmək niyyətindədirlər və Mosul bu birləşmədə çox ciddi həlqədir. 
Bir sözlə, Türkiyənin daxildə FETÖ-çulara qarşı mübarizəyə qarişdığı bir zamanda, əlavə olaraq, bölücülərin teroru ilə də qarşı-qarşıya qalmasını əslində təsadüf hesab etmək olmaz və bütün bunlar düşünülmüş bir oyunun tərkib hissələridir. Görünür, Suriya və İraqı terorla diz çökdürənlər, sıranın Türkiyəyə gəldiyi qənaətindədirlər.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Sevr və Lozandan başlanan erməni yalanı

Amerika Birləşmiş Ştatları senatının qondarma erməni soyqırımınının tanınması ilə bağlı qətnaməni qəbul etməsi, bunun fonunda tez-tez Türkiyəyə qarşı yeni iqtisadi və hətta siyasi sanksiyaların qəbul edilməsi ilə bağlı təhdidlərin dilə gətirilməsi gələn ilin qardaş ölkə üçün o qədər də sakit keçməyəciyinin ilkin işartılarıdır. Ümumiyyətlə təkcə 2020-ci il deyil, yaxın 4-5 il Türkiyə üçün böyük sınaq müddəti olacaq, - desək, yanılmarıq. Və burada ən vacib, önəmli tərəfin Amerika olacağı da artıq məlum məsələdir. Bunun isə Lozandan, hətta Sevrdən başlanan bir əsrlik uzun bir yolu var. 
Amma bu məsələni aydınlaşdırmadan əvvəl məhz adlarını yuxarıda qeyd etdiyimiz şəhərlərin isimləri ilə tarixə keçən və nəticə etibarı ilə bugünki Türkiyə Cümhuriyyətinin elanı ilə nəticələnən Sevr və Lozan müqavilələri ilə bağlı məsələlərə retrospektiv-təhlili baxış sərgiləmək lazımdır. 
Ümumiyyətlə, diqqət etmisinizsə, 1923-cü ildə imzalanmış Lozan anlaşması ətrafında son illərdə ciddi fikir polemikaları…

Azərbaycan və Türk tarixinin gizlin qüvvəsi: ƏXİLİK - araşdırma

Türk Fütüvvət təşkilatı – Əxilik - Müslüman Türk Millətinin sosial-mədəni və sosial-iqtisadi həyatının şəkillənməsində, türk-islam vəhdəti ilə milli kimliyinin formalaşmasında son dərəcə əhəmiyyətli rol oynamış bir təşkilatın adıdır. Anadolu səlcuqlularının hakimiyyəti zamanı dövrün sosial-mədəni və sosial-iqtisadi şərtləri altında formalaşmışdır. Həqiqi məna və dərin anlamını mütəsəvviflərin (sufilərin) təsiri altında qazanan fütüvvətçiliklə qədim Türk mədəniyyəti dəyərlərinin sintezi, təşkilatın xarakterinin şəkillənməsində təsirli olub. Təqribən 500 il bu təşkilat Türk millətinin Ön Asiya və qismən də Yaxın Şərqdə sosial, iqtisadi, dini, əxlaqi, mədəni və siyasi həyatında vacib funksiyaları yerinə yetirib.

Kissencer əslində nə demək istədi...

Henri Kissencerin məlum son açıqlamasına, heç şübhəsiz ki bir çoxları münasibət bildirəcək. Bu fikiləri, nə zamansa ABŞ diplomatiyasının təməl daşlarından biri olan yaşlı və təcrübəli, ən əsası da məlumatlı birisinin öngörüləri və ya hazırlanmış ssenarinin bəzi detallarını ortaya qoymaqla, gələcəkdə baş verənlərə dünya ictimaiyyətini hazırlamaq istəyi kimi qəbul edənlərdən tutmuş, sadəcə yaşlı birisinin öz arzularını gerçəklik kimi təqdim etməyə cəhd göstərməsinə qədər müxtəlif yanaşmalara şahid ola biləcəyik.
Lakin istənilən halda deyilənlərə diqqət etmək gərəkir. Ən azından ona görə ki, bu tezislər, post-pandemiya dönəmində Yaxın Şərqdə nələrin baş verəcəyi ilə bağlı ciddi ipucları verməkdədir.