Ana içeriğe atla

YEMƏN TÜRKÜSÜ - ATATÜRKÜ AĞLADAN TÜRKÜ


Üsyan xəbəri gəldiyində övladlarını, bəylərini, qardaşlarını yola salan Anadolu qadınları ürəkləri sızladan ahı deməyə başlardılar. Əsgər qışlalarının önündə bığ yeri yenicə tərləmiş mehmetciklər toplanaraq adlarına Rədif Alayları deyilən cərgələr şəklində düzlənərdilər. Hərəkət tütəyi çalındğında, qopardı fəryadlar, düşərdi ahılar dillərə. Bir daha qovuşmamaq üzərə yola çıxırdılar. İstiqamətləri – Yemən çölləri idi...







Yemən türküsünü çoxlarımız dinləmişik. Ölməz sənətkar Barış Mançonun ifasında bu türkü ilə ilk dəfə tanış olub çoxlarımız.

Son dərəcə həzin və kədərli bir türküdür. Xəyanətlə bağlıdır. Türkün özünə dost sandığından, "eyni ümmət",- deyib qucaq açdığından gördüyü xəyanəti ruhuna həkk etdirdiyi bir yaddaşdır! Bu türkü ATATÜRKÜ ağladan türküydü!!! 

Osmanlı Yemən torpaqlarını ölkəsinə qatdıqdan sonra bu torpaqlarda çox şəhid verdi. Müsəlman olmalarına rəğmən ərəblər, I dünya müharibəsində bütün Yaxın Şərq boyu ingilis və fransızlarla işbirliyinə gedərək türklərə qarşı savaş açmışdılar. O cümlədən Yeməndə biri-birinin ardınca ingilislərin təhriki və dəstəyi ilə ərəb üsyanları baş qaldırırdı. Beş cəbhədə savaşan türklər Anadoludan yeni, gənc qüvvələri Yemənə bu qanlı üsyanları basdırmaq üçün göndərirdilər. İngilislərin silahı və pulu ilə təchiz olunan ərəblər Yeməndə türklərə böyük itkilər yaşadırdılar. Döyüşlər o qədər şiddətli gedirdi ki, övladlarını Yemən cəbhəsinə göndərənlər artıq onların bir daha geri qayıtmayacaqlarını bilirdilər. I Dünya Müharibəsində bütün cəbhə boyu olduğu kimi, Yəmən döyüşlərində də Azərbycandan çoxlu sayda könüllü Osmanlı orduları sırasında qardaşları ilə çiyin-çiyinə ölüm-qalım mücadiləsi vermişlər. Bu səbəbdəndir ki, Yəmən Türküsü bizdə də sevilərək oxunur və xatırlanır. 

Yemən türküsü həmin dəhşətli günlərin qan yaddaşından qopan unudulmaz və acı xatirədir. Xəyanətin fəryadı, həm də Türkün birliyinin və bükülməzliyinin rəmzidir! Məhz ərəblərin TÜRK ordusunu arxadan vurmaları nəticəsində ingilis orduları Məkkə və Mədinəni işğal edirlər! Bu gün Yemən torpaqlarında 130.000-dən artıq şəhidimiz torpağın altında yatmaqdadır! 

Qadir Mövlamız, şəhidərimizə rəhmət etsin... 

Havada bulud yox, bu nə dumandır,
Məhlədə ölü yox, bu nə fəqandır,
Bu Yemən elləri nə də yamandır, 

Ah o yeməndir, gülü çəməndir,
Gedən gəlməyir, əcəb nədəndir.
Burası Huştur, yolu yoxuşdur,
Gedən gəlməyir, əcəb nə işdir. 

Qışlanın ardında sıra söyüdlər,
Zabitlər oturmuş, əsgər öyütlər,
Yemənə gedəcək bu qoç igidlər,
Ah o Yeməndir, gülü çəməndir,
Gedən gəlməyir, əcəb nədəndir. 

Qışlanın ardında rədif səsi var,
Baxın çantasına, əcəb nəyi var?
Bir çift qundurayla, bir də fəsi var,
Ah o Yeməndir, gülü çəməndir,
Gedən gəlməyir, əcəb nədəndir. 

Qışlanın ardını duman bağladı,
Analar, babalar qara bağladı,
Yemənə gedəni hərkəs ağladı,
Ah o Yeməndir, gülü çəməndir,
Gedən gəlməyir, əcəb nədəndir. 

Qışlanın ardında bir qırıq təsti,
Əsgərin üstünə sam yeli əsdi,
Gəlinlik tazələr ümüdü kesdi,
Ah o Yeməndir, gülü çəməndir,
Gedən gəlməyir, əcəb nədəndir.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Sevr və Lozandan başlanan erməni yalanı

Amerika Birləşmiş Ştatları senatının qondarma erməni soyqırımınının tanınması ilə bağlı qətnaməni qəbul etməsi, bunun fonunda tez-tez Türkiyəyə qarşı yeni iqtisadi və hətta siyasi sanksiyaların qəbul edilməsi ilə bağlı təhdidlərin dilə gətirilməsi gələn ilin qardaş ölkə üçün o qədər də sakit keçməyəciyinin ilkin işartılarıdır. Ümumiyyətlə təkcə 2020-ci il deyil, yaxın 4-5 il Türkiyə üçün böyük sınaq müddəti olacaq, - desək, yanılmarıq. Və burada ən vacib, önəmli tərəfin Amerika olacağı da artıq məlum məsələdir. Bunun isə Lozandan, hətta Sevrdən başlanan bir əsrlik uzun bir yolu var. 
Amma bu məsələni aydınlaşdırmadan əvvəl məhz adlarını yuxarıda qeyd etdiyimiz şəhərlərin isimləri ilə tarixə keçən və nəticə etibarı ilə bugünki Türkiyə Cümhuriyyətinin elanı ilə nəticələnən Sevr və Lozan müqavilələri ilə bağlı məsələlərə retrospektiv-təhlili baxış sərgiləmək lazımdır. 
Ümumiyyətlə, diqqət etmisinizsə, 1923-cü ildə imzalanmış Lozan anlaşması ətrafında son illərdə ciddi fikir polemikaları…

Azərbaycan və Türk tarixinin gizlin qüvvəsi: ƏXİLİK - araşdırma

Türk Fütüvvət təşkilatı – Əxilik - Müslüman Türk Millətinin sosial-mədəni və sosial-iqtisadi həyatının şəkillənməsində, türk-islam vəhdəti ilə milli kimliyinin formalaşmasında son dərəcə əhəmiyyətli rol oynamış bir təşkilatın adıdır. Anadolu səlcuqlularının hakimiyyəti zamanı dövrün sosial-mədəni və sosial-iqtisadi şərtləri altında formalaşmışdır. Həqiqi məna və dərin anlamını mütəsəvviflərin (sufilərin) təsiri altında qazanan fütüvvətçiliklə qədim Türk mədəniyyəti dəyərlərinin sintezi, təşkilatın xarakterinin şəkillənməsində təsirli olub. Təqribən 500 il bu təşkilat Türk millətinin Ön Asiya və qismən də Yaxın Şərqdə sosial, iqtisadi, dini, əxlaqi, mədəni və siyasi həyatında vacib funksiyaları yerinə yetirib.

Kissencer əslində nə demək istədi...

Henri Kissencerin məlum son açıqlamasına, heç şübhəsiz ki bir çoxları münasibət bildirəcək. Bu fikiləri, nə zamansa ABŞ diplomatiyasının təməl daşlarından biri olan yaşlı və təcrübəli, ən əsası da məlumatlı birisinin öngörüləri və ya hazırlanmış ssenarinin bəzi detallarını ortaya qoymaqla, gələcəkdə baş verənlərə dünya ictimaiyyətini hazırlamaq istəyi kimi qəbul edənlərdən tutmuş, sadəcə yaşlı birisinin öz arzularını gerçəklik kimi təqdim etməyə cəhd göstərməsinə qədər müxtəlif yanaşmalara şahid ola biləcəyik.
Lakin istənilən halda deyilənlərə diqqət etmək gərəkir. Ən azından ona görə ki, bu tezislər, post-pandemiya dönəmində Yaxın Şərqdə nələrin baş verəcəyi ilə bağlı ciddi ipucları verməkdədir.